W Dzikiej Stronie Miasta używamy nazw praktyk i pojęć, które pomagają opisywać różne sposoby poznawania miejsca. Przy nazwach praktyk zachowujemy również ich angielskie odpowiedniki, żeby łatwiej było odnaleźć je w materiałach, z których wyrastają.

Słowniczek jest krótką mapą tych pojęć — nie instrukcją wykonywania ćwiczeń. Szczegółów uczymy się podczas praktyki i na zajęciach.

LISI CHÓD (FOX WALK)

Sposób powolnego i świadomego poruszania się, który pomaga lepiej czuć podłoże, ograniczać hałas i zauważać więcej tego, co dzieje się wokół nas. Lisi Chód pomaga również obserwować własne Pole Wpływu — czyli to, jak nasza obecność i sposób poruszania się oddziałują na miejsce i jego mieszkańców.

ZWIERZĘCE ZMYSŁY (ANIMAL SENSES)

Zestaw praktyk pomagających świadomie korzystać ze zmysłów i poszerzać uwagę skierowaną na otoczenie. Obejmuje m.in. Oczy Sowy (Owl Eyes), Uszy Jelenia (Deer Ears), Dotyk Szopa (Raccoon Touch) i Nos Psa (Dog Nose). Nie chodzi o dosłowne naśladowanie zwierząt, lecz o wychodzenie poza codzienne nawyki postrzegania i zauważanie większej części tego, co dzieje się wokół nas.

OCZY SOWY (OWL EYES)

Praktyka korzystania z szerokiego pola widzenia zamiast skupiania wzroku na jednym punkcie. Oczy Sowy (Owl Eyes) pomagają zauważać ruch, zmiany i to, co dzieje się na obrzeżach pola widzenia, bez ciągłego przenoszenia wzroku z jednego obiektu na drugi.

USZY JELENIA (DEER EARS)

Praktyka świadomego słuchania całego krajobrazu dźwiękowego. Uszy Jelenia (Deer Ears) pomagają zauważać, z jakiego kierunku i z jakiej odległości dochodzą dźwięki, jak nakładają się na siebie oraz kiedy coś w zwyczajnym brzmieniu miejsca się zmienia.

DOTYK SZOPA (RACCOON TOUCH)

Praktyka świadomego korzystania z dotyku podczas poznawania otoczenia. Dotyk Szopa (Raccoon Touch) pomaga zwracać uwagę na fakturę, temperaturę, wilgotność, twardość i kształt tego, czego dotykamy. Rozwija uważność na informacje, które często pomijamy, polegając przede wszystkim na wzroku.

NOS PSA (DOG NOSE)

Praktyka świadomego zwracania uwagi na zapachy obecne w otoczeniu. Nos Psa (Dog Nose) pomaga zauważać zapach gleby, wilgoci, roślin, rozkładającej się materii, dymu i innych elementów miejsca oraz obserwować, jak zmieniają się one wraz z pogodą, porą roku czy przemieszczaniem się w terenie

SIEDZISKO (SIT SPOT)

Praktyka regularnego zatrzymywania się w jednym miejscu i kierowania uwagi na to, co dzieje się wokół. Siedzisko (Sit Spot) pozwala z czasem zauważać mieszkańców miejsca, ich zachowania, powtarzające się wzorce i zachodzące zmiany. Szczególnie dużo daje wtedy, gdy wracamy do tego samego miejsca.

BASELINE — ZWYCZAJNY RYTM MIEJSCA

Baseline to zwyczajny rytm miejsca — powtarzające się dźwięki, zachowania zwierząt, ruch ludzi oraz inne wzorce, które poznajemy dzięki regularnej obserwacji. Kiedy zaczynamy wiedzieć, co jest tutaj typowe, łatwiej zauważamy zmiany i zakłócenia oraz możemy zadawać pytania o to, co mogło je spowodować.

POLE WPŁYWU

Pole Wpływu to obszar, w którym nasza obecność może wpływać na miejsce i zachowanie jego mieszkańców. Zwierzęta mogą usłyszeć, zobaczyć lub wyczuć nas wcześniej, niż my zauważymy je, i pod wpływem naszej obecności zmienić swoje zachowanie. Ucząc się dostrzegać własne Pole Wpływu, zwracamy uwagę nie tylko na to, co my zauważamy w miejscu, ale również na to, jak miejsce reaguje na nas.

POLE POSTRZEGANIA

Pole Postrzegania to zakres tego, co w danym momencie jesteśmy w stanie zauważyć za pomocą swoich zmysłów i uwagi. Możemy je stopniowo poszerzać, zwalniając, zatrzymując się i świadomie korzystając ze wzroku, słuchu, węchu i dotyku. Nasze Pole Wpływu może jednak sięgać dalej niż Pole Postrzegania — możemy wpływać na inne istoty, zanim w ogóle zauważymy ich obecność.

SPOTKANIE Z MIEJSCEM

Spotkanie z Miejscem to krótkie zatrzymanie na początku wejścia w teren. Zanim ruszymy dalej, zwracamy uwagę na to, gdzie jesteśmy: pogodę, światło, dźwięki, rośliny, zwierzęta, ślady ich obecności oraz działalność ludzi. Nie próbujemy od razu wszystkiego nazwać — najpierw pytamy: co dzieje się tutaj teraz i do czego właśnie dołączamy swoją obecnością?

WZAJEMNOŚĆ

Wzajemność przypomina, że relacja z miejscem nie biegnie tylko w jedną stronę. Oprócz pytania, czego możemy się tutaj nauczyć lub z czego skorzystać, pytamy również: co możemy dać temu miejscu — albo czego możemy świadomie nie robić? Może to oznaczać troskę o siedlisko, zebranie śmieci, zwiększenie dystansu od zaniepokojonego zwierzęcia, ograniczenie własnego wpływu albo pozostawienie czegoś w spokoju.

RELACJA PRZED POZYSKANIEM

Relacja Przed Pozyskaniem oznacza, że zanim coś zerwiemy, zbierzemy, zetniemy albo wykorzystamy, najpierw próbujemy to poznać. Zwracamy uwagę na to, skąd pochodzi, jaką rolę pełni w miejscu, kto jeszcze z tego korzysta i ile naprawdę potrzebujemy. Sprawdzamy również, czy pozyskanie jest dozwolone i czy możemy wybrać materiał już martwy lub opadły. Nie chodzi o rezygnację z korzystania z przyrody, lecz o to, żeby korzystanie zaczynało się od poznania.

JĘZYK PTAKÓW

Język Ptaków to praktyka słuchania głosów ptaków i obserwowania ich zachowania jako części tego, co dzieje się w miejscu. Poznając jego zwyczajny rytm — Baseline — możemy zacząć zauważać zmiany, takie jak alarm, nagła cisza czy zmiana kierunku ruchu ptaków. Nie chodzi przede wszystkim o rozpoznawanie gatunków i zapamiętywanie głosów, lecz o pytanie: co się zmieniło i co mogło się wydarzyć?